SpŠlima­ur


Skrßin fyri hßtÝ­arhaldi­

F°roya Landsbˇkasavn

Kongaliga Bˇkasavni­ Ý Keypmannahavn

Nor­urlandah˙si­





Lagt framsřningina til rŠttis hava F°roya Landsbˇkasavn og Kongaliga Bˇkasavni­ Ý Keypmannahavn. Ritstjˇrna­ tilfari­ hava Carl Erik Bay, Erik Skyum-Nielsen, Gunnar Hoydal og Martin NŠs. Framsřningarskipan: Bernt arkitektur MAA. Veggjamyndir: Tom Mose Petersen. Grafisk fyriskipan: Pia Mose Svendsen og Tom Mose Petersen. Gunnar Hoydal třddi yrkingina Heima ß foldum. Tekningar Ý skrßnni: William Heinesen. Fotomynd: Thomas Johannesen. Prent av faldara: FLB. HeimasÝ­a: FLB.

Stu­la­ hava: Nordisk Ministerrňd, Nor­urlandah˙si­ Ý F°royum, Tˇrshavnar břrß­, Atlantic Airways, ┌tvarp F°roya, Eimskip, Hanne Flohr S°rensen, Tom Mose Petersen, Per Steen Hebsgaard, Vester Kopi.

ę F°roya Landsbˇkasavn og Kongaliga Bˇkasavni­ Ý Keypmannahavn.

HEIMA ┴ FOLDUM

Eg veit eitt land
har vetrardagurin um havi­
er sum skřming millum gamlar gravir.

Her vi­ eitt nßttur­abor­ vi­ brey­i og fiski
situr ein gomul visalig kona
vi­ Š­rutum hondum og kropnum fingrum,
men vi­ nˇgvum gˇ­um lßtri Ý sÝnum hjarta.

So eri eg aftur heima.
Smakkur av hoyggj og og torvi gongur at mjˇlkini.
Ketilin surrar sakliga ˙tiß.
Uttanfyri syngja
ˇfatiliga nˇgvar milliˇnir tons av vatni.

Uttanfyri singla vetrarstararnir Ý kv°ldarkßtum meingi.
Sey­urin legst ß bˇl Ý haganum
vi­ d°gg og nor­lřsi Ý ullini.

Vi­ sjˇvarmßlan stendur fiskihegrin
ß sama bletti og vi­ sama lag
sum ß d°gum Fyrsta Pepins, faraokongs.
Ý sjˇnum spßka ulka og brosmukßlvur
Ý pßlmalundum av tara
og geva sŠr gˇ­ar stundir
me­an tey veittra vi­ stertunum
til gßggukrabban.

Og rognkelsi­ – anilinreytt og gallgr°nt
og lillablßtt sum ein frostetin hond
og illlitt blßsvart sum kolubrandur Ý einum fˇti
og vi­ teringi ß b˙kinum og spitalskt ß bakinum
og vi­ tveimum prˇnum ß h°vdinum –
hevur sogi­ seg fast Ý ein stein ß botni,
hevur kr°kt seg fast Ý klˇtuna Tellus,
og spŠlir at ta­ er so v°kur ein blˇma
sum n°kur Ý himni ella Ý helviti.

Og hvussu vi­ unganum i­ kombikki­ eigur
og er so lÝti­ sum minsta komma Ý opinberingini?

Og hvussu vi­ hvalinum,
tÝ stˇra einsliga gudsbarninum,
sum blŠsir so treystliga Ý oy­uni?

Aja, mˇ­ir, tßi­ vit hava eti­
og tosa­ og flent og undra­ okkum mett,
fara vit hv°r til sÝtt:
eg til mÝna song,
har i­ eg hugspjaddur lati upp sv°vnsins tÝ­leysu sl˙su–
t˙ til tÝna gr°v,
har grasi­ teskar heimligt
vi­ myrkri og Švinleika Ý sÝnum mßli.

William Heinesen

William.gif (33805 bytes)

WILLIAM HEINESEN
100 ┴R

Fyri 10 ßrum sÝ­an, tß i­ William Heinesen fˇr um tey nÝti, skipa­i Landsbˇkasavni­ fyri bˇkatingi, har bˇkin var­ gj°rd til mi­depil. Tß h°vdu vit framvegis William Ýmillum okkum, og honum lÝkt var hann fegin um, at vit settu ljˇskastaran ß bˇkina Ýsta­in fyri ß rith°vundin. Hesafer­ hava vit tˇ valt at lřsa mannin aftanfyri teir brosandi bˇkstavirnar WH og hansara stˇra verk. ┴ framsřningini fer­ast vit vi­ honum heima ß foldum og heiman. Vit fylgja honum frß tÝ sˇlin sŠr fyrstu fer­ Ý Bringsnag°tu 15. januar 1900, og til hon setir fyri sÝ­stu fer­ handan Reyni­ ß grŠkarismessu Ý 1991.

Vi­ or­um, ljˇ­um, litum og tˇnum ver­a gestirnir einafer­ enn leiddir inn Ý heim Williams.

Stˇrur partur av handritatilfarinum eftir William er Ý var­veitslu ß Kongaliga Bˇkasavninum Ý Keypmannahavn, men ß F°roya Landsbˇkasavni er eisini naka­ av tilfari. Framsřningin er komin Ý lag eftir at F°roya Landsbˇkasavn heitti ß Kongaliga Bˇkasavni­ um at bˇkas°vnini Ý felag gj°rdu eina framsřning Ý sambandi vi­ 100-ßra dagin. Gj°rt var­ av, at framsřningin skuldi latast upp Ý Havnini ß sjßlvum f°­ingardegnum, og at hon seinni skuldi flytast til Keypmannahavnar.

William Heinesen vaks upp Ý Havnini Ý heimi og umhv°rvi, sum var nˇgv ßvirka­ av donskum mßli og danskari mentan. Men pßpin var av bˇndaŠtt ˙r Vßgunum, og at kalla ß hv°rjum sumri barnaßrini vitja­u br°­urnir abban og ommuna Ý B°. Her livdi framvegis gamla foroyska bˇndasamfelagi­, ˇbroytt gj°gnum °ldir.

William Heinesen skriva­i ß donskum, men hann virka­i Ý Havn, og fremst av °llum luttˇk hann av fullum huga Ý mentanarlÝvinum Ý břnum og var harafturat ein sannur kveikjari. ═ hesum kveikjandi virksemi er ta­ serliga myndlist hansara, i­ skarar fram˙r. Sambart Williami sjßlvum fˇr hann av ßlvara undir at fßast vi­ mßlningalist, tß i­ hann Ý 1924 saman vi­ °­rum prřddi Havnar Klubba til eina grřluveitslu. SÝ­ani komu mangar myndir til f°royskar sagnir og Švintřr og oljumßlningar av f°royskum landsl°gum og st°­um, og at enda komu hansara sermerktu pappÝrsklipp. William helt sjßlvur hesa sÝ­u av sÝnum listarliga ßhuga vera eitt kŠrkomi­ Ýtriv, me­an hann leg­i dent ß, at hann tˇk skaldsliga virksemi sÝtt ˇgvuliga ßlvarsamt.

Framsřning sum henda hev­i ikki fingist Ý lag, vˇru ta­ ikki stovnar og einstaklingar, sum hjßlptu og tˇku undir. Av °llum hesum ver­ur bara ein nevndur, og ta­ er sonur Williams - Zacharias Heinesen. Uttan hansara stˇru hjßlp hev­i framsřningin veri­ fßtŠkslig.

T°kk °ll somul.

Martin NŠs